# # # # A A A

O czym powinny pamiętać samorządy lokalne ubiegające się o unijne wsparcie finansowe na niskoemisyjny transport?

30.10.2015
O czym powinny pamiętać samorządy lokalne ubiegające się o unijne wsparcie finansowe na niskoemisyjny transport?

Zgodnie z Umową Partnerstwa na lata 2014-2020, działania wynikające z Celu Tematycznego 4, określające przejście na gospodarkę niskoemisyjną, powinny być potraktowane w sposób strategiczny. Dotyczy to zwłaszcza wsparcia w ramach Priorytetu Inwestycyjnego 4v pn. „Promowanie strategii niskoemisyjnych dla wszystkich rodzajów terytoriów, w szczególności dla obszarów miejskich, w tym wspieranie zrównoważonej multimodalnej mobilności miejskiej i działań adaptacyjnych mających oddziaływanie łagodzące na zmiany klimatu” z Programu Operacyjnego Infrastruktura i Środowisko na lata 2014-2020 w ramach Osi Priorytetowej VI – Rozwój niskoemisyjnego transportu zbiorowego w miastach oraz z Wielkopolskiego Regionalnego Programu Operacyjnego 2014+ z Osi Priorytetowej 3 – Energia, Działanie 3.3. Wspieranie strategii niskoemisyjnych w tym mobilność miejska.

Unia Europejska rekomenduje uwzględnienie i uszczegółowienie w Planie gospodarki niskoemisyjnej inwestycji zapobiegających powstawaniu tzw. niskiej emisji, głównie tych finansowanych ze wspomnianych programów. Niespełnienie tego warunku skutkować może problemem z pozyskaniem unijnych środków finansowych. W Planach gospodarki niskoemisyjnej należy określić lokalne uwarunkowania oraz kierunki planowanych inwestycji na danym obszarze i, w zależności od zidentyfikowanych potrzeb, zawrzeć odniesienia lub wskazać dokumenty równoważne obowiązujące w gminie.

W obszarze transportu realizowane będą działania mające na celu zmniejszenie zatłoczenia motoryzacyjnego w miastach, poprawę płynności ruchu i bezpieczeństwa oraz ograniczenie negatywnego wpływu transportu na środowisko naturalne. Inwestycje w drogi lokalne lub regionalne mogą być finansowane jako niezbędny i uzupełniający element projektu dotyczącego systemu zrównoważonej mobilności miejskiej. Jeżeli z planów lub dokumentów strategicznych wynika potrzeba zakupu autobusów, dozwolony jest zakup pojazdów spełniających normę emisji spalin EURO VI. Priorytetowo będzie traktowany zakup pojazdów o alternatywnych systemach napędowych (elektrycznych, hybrydowych, na biopaliwa, napędzanych wodorem itp.). Zakupowi niskoemisyjnego taboru powinny towarzyszyć inwestycje w infrastrukturę niezbędną dla właściwego funkcjonowania zrównoważonej mobilności.

Wspomniane wyżej kierunki wskazuje Plan Zrównoważonej Mobilności Miejskiej (SUMP ang. Sustainable Urban Mobility Plan), który jest kompleksowym dokumentem strategicznym, opracowywanym i wdrażanym przez władze miasta i podmioty zaangażowane w realizację polityki transportowej. Celem planu, dotyczącego mobilności zgodnej z zasadami zrównoważonego rozwoju, jest zapewnienie wysokiej jakości transportu w zakresie dojazdu do obszaru gminy, przejazdu przez ten obszar, jak również przemieszczania się w jego obrębie. Dokument powinien zawierać długoterminową strategię rozwoju gminy w zakresie przyszłego rozwoju infrastruktury i usług w obszarze transportu i mobilności. Budowanie zrównoważonej mobilności opiera się na ocenie aktualnego i przyszłego funkcjonowania gminnego systemu transportowego. Plan pozwala na wyważony rozwój wszystkich rodzajów środków lokomocji i jest ukierunkowany na przechodzenie na bardziej zrównoważone systemy.

W planie ujmuje się zwykle następujące zagadnienia:
a) zbiorowy transport pasażerski – w planie mobilności należy zawrzeć strategię mającą na celu podwyższenie jakości, zwiększenie bezpieczeństwa i dostępności usług komunikacji publicznej oraz integrację infrastruktury, taboru i usług transportowych;
b) transport niezmotoryzowany – zwiększenie atrakcyjności i bezpieczeństwa poruszania się pieszo i rowerem. Należy przeprowadzić ocenę istniejącej infrastruktury i wprowadzić konieczne zmiany. Istotnym jest również fakt uwzględnienia budowy specjalnej infrastruktury dla rowerzystów i pieszych, w celu oddzielenia ich od intensywnego ruchu zmotoryzowanego oraz, w możliwych przypadkach, zmniejszenia pokonywanych przez nich odległości;
c) intermodalność – jest to ściślejsza integracja różnych rodzajów transportu, zawierająca środki ukierunkowane na ułatwienie mobilności i komunikacji, które cechuje sprawność
i multimodalność;
d) bezpieczeństwo ruchu drogowego – należy przedstawić działania mające na celu zwiększenie bezpieczeństwa, oparte na analizie głównych problemów w zakresie stref ryzyka na danym obszarze;
e) transport drogowy – na potrzeby sieci dróg i transportu zmotoryzowanego należy ująć kwestię płynnego oraz spowolnionego ruchu. Ma to na celu zoptymalizowanie użytkowania istniejącej infrastruktury drogowej oraz poprawę sytuacji w obrębie stwierdzonych tzw. „białych plam”. Analizowane są możliwości zmiany alokacji przestrzeni drogowej na potrzeby innych rodzajów środków lokomocji lub pozostałych funkcji publicznych niezwiązanych
z transportem;
f) logistyka – w planie mobilności należy przedstawić środki mające na celu poprawę wydajności logistyki, w tym gminnych systemów dostarczania towarów, przy ograniczeniu emisji gazów cieplarnianych, zanieczyszczeń i hałasu;
g) zarządzanie mobilnością – plan mobilności obejmuje działania sprzyjające przechodzeniu na bardziej zrównoważone wzorce mobilności. Należy zaangażować mieszkańców, pracodawców, szkoły i inne podmioty mające wpływ na funkcjonowanie systemu zarządzania planowaniem ruchu oraz komunikację publiczną;
h) inteligentne systemy transportowe – ITS mają zastosowanie do wszystkich rodzajów transportu i usług w zakresie mobilności, stanowią wsparcie w formułowaniu, wdrażaniu
i monitorowaniu strategii;
i) wdrażanie nowych wzorców użytkowania – w planie powinny zostać uwzględnione wzorce użytkowania zgodne z zasadą zrównoważonego rozwoju, uwzględniające ekodriving, korzystanie z transportu publicznego, wspólne dojeżdżanie do pracy jednym samochodem, wybór środków transportu niezmotoryzowanego;
j) promocja ekologicznie czystych i energooszczędnych pojazdów – działania te pozwolą na obniżenie zużycia energii w sektorze transportu, a także na znaczną redukcję emisji gazów cieplarnianych do atmosfery.


W sytuacji gdy gmina posiada opracowany już Plan gospodarki niskoemisyjnej, może dokument ten uzupełnić o zagadnienia związane ze zrównoważoną mobilnością miejską
. Dopuszczalne jest uszczegółowienie rozdziału związanego z analizą sektora transportu, dopisanie kolejnego rozdziału zawierającego elementy mobilności, wprowadzenie dodatkowego załącznika lub aneksu do PGN. Każdy element mobilności powinien zostać uwzględniony/opisany. Jeśli gmina nie posiada na swoim terenie zbiorowego transportu pasażerskiego wówczas nie ma obowiązku szczegółowego opisywania tego punktu, jednakże wskazuje, że transport taki nie występuje. Akceptowane będzie również odwołanie się w PGN do istniejącego Planu zrównoważonego transportu publicznego (jeśli gmina posiada takowy dokument) lub innych dokumentów strategicznych opisujących kwestie mobilności miejskiej, niskoemisyjności.

Gminy, które planują przedsięwzięcia związane z transportem i będą chciały je sfinansować ze środków zewnętrznych (WRPO, POIiŚ), powinny zwrócić uwagę na odpowiednie zapisy w Palnie gospodarki niskoemisyjnej. W przypadku wątpliwości prosimy o kontakt z Doradcą energetycznym WFOŚiGW.

Logo ZDE