Czym jest biały certyfikat i jak go uzyskać?

Białe certyfikaty to potoczna nazwa świadectw efektywności energetycznej, które wydawane są przez Prezesa Urzędu Regulacji Energetyki (URE) za inwestycje poprawiające efektywność energetyczną. System białych certyfikatów ma zachęcać do podejmowania inwestycji, które służą zwiększeniu efektywności energetycznej.

Za co można uzyskać biały certyfikat

Podstawą prawną umożliwiającą pozyskiwanie świadectw jest ustawa o efektywności energetycznej z dnia 20 maja 2016 roku. Ze świadectw efektywności energetycznej wynikają prawa majątkowe, które są przedmiotem obrotu na Towarowej Giełdzie Energii (TGE) i mogą stanowić dodatkowe źródło przychodów. Świadectwa Efektywności Energetycznej uzyskuje się za modernizacje, które przynoszą efekty w postaci zaoszczędzonej energii. Przykładowe inwestycje:

• modernizacja lub wymiana oświetlenia,
• modernizacja oraz automatyzacja procesów technologicznych i produkcyjnych,
• ograniczenie strat związanych z poborem i przesyłem oraz dystrybucją energii elektrycznej,
• odzysk energii z procesów technologicznych i produkcyjnych,
• termomodernizacja budynków,
• modernizacja węzłów cieplnych i sieci ciepłowniczych,
• modernizacja systemów chłodzenie i wentylacji,
• wymiana maszyn i urządzeń przemysłowych.

Lista przedsięwzięć służących poprawie efektywności energetycznej, za które można otrzymać białe certyfikaty opublikowana jest w obwieszczeniu Ministra Klimatu i Środowiska z dnia 30 listopada 2021 r. (M.P. 2021, poz. 1188).

Uzyskanie białego certyfikatu

Przed rozpoczęciem inwestycji należy wykonać audyt efektywności energetycznej (ex ante) oraz złożyć do Prezesa URE wniosek o wydanie świadectwa efektywności energetycznej, podając planowaną do zaoszczędzenia ilość energii finalnej oraz opis planowanego przedsięwzięcia służącego poprawie efektywności energetycznej. Po zakończeniu inwestycji należy złożyć wniosek do URE i wykazać przeprowadzonym audytem efektywności energetycznej (ex post) uzyskane oszczędności.

Obliczone oszczędności energii podaje się w tonach oleju ekwiwalentnego (toe). Świadectwo efektywności energetycznej można otrzymać za działanie w wyniku którego roczna oszczędność energii jest nie mniejsza niż 10 toe. Po pozytywnym rozpatrzeniu wniosku Prezes URE wydaje białe certyfikaty (świadectwa efektywności energetycznej).

Zarabianie na efektywności energetycznej

Oprócz oszczędności wynikających ze zmniejszenia zużycia energii w wyniku przeprowadzonych działań podnoszących efektywność energetyczną certyfikat można sprzedać podmiotom energetycznym, które są ustawowo zobowiązane do wykazywania się odpowiednim poziomem efektywności energetycznej. Takie przedsiębiorstwa w przypadku, gdy nie wdrożą własnych działań modernizacyjnych muszą zakupić świadectwa lub uiścić tzw. opłatę zastępczą, a ta zwykle jest wyższa niż wartość rynkowa białego certyfikatu. Aby móc skutecznie zbyć certyfikaty, konieczne jest przejście procesu rejestracji i uzyskanie statusu członka Rejestru Świadectw Pochodzenia na TGE.